home Tarih HAÇLI SEFERLERİ TARİHİ VE SONUÇLARI

HAÇLI SEFERLERİ TARİHİ VE SONUÇLARI

(1096-1272) Hıristiyanların, Müslümanları mukaddes yerlerden çıkarmak emeliyle yaptıkları seferler.

1.DİNİ SEBEPLER

Bu çağda Kudüs Müslümanların elinde bulunuyordu. Bu arada Kudüs, Hıristiyanlarca da mukaddes bir yer sayılıyordu. Hıristiyan hacılar Kudüs’ü rahatça ziyaret ederlerken Ortadoğu’daki politik karışıklıklar yüzünden ziyaretlerinde güçlüklerle karşılaşmaya başladılar. Hristiyan hacıların karşılaştıkları bu güçlükleri ‘Müslümanlar çıkarıyor’ şeklinde açıklandı. Bu açıklar üzerine kilise , Müslümanların mukaddes topraklardan çıkarılması için çağrıda bulundu.

2.EKONOMİK SEBEPLER

XI. asırda Avrupa’da iktisadi bunalım yüzünden köylü aç ve perişandı. Buna karşılık islam dünyası bolluk ve refah içindeydi. Bu arada ipek ve baharat yolları, hareketli limanlar da Müslümanların elindeydi. Kudüs’ü ziyaret eden Hıristiyanlar, gördüklerini ülkelerine döndükleri vakit daha da mübalağa ederek anlatıyorlardı.

3.POLİTİK SEBEPLER

XI. asırda Selçuklular Anadolu’yu alarak, Bizans’ın egemenliğini kaldırdılar. İstanbul yakınına kadar gelen Türkler, Bizans’ı zor vaziyette bıraktılar. Gittikçe artan tehlike yüzünden Bizans, Avrupalılar’ı yardıma çağırdı ve Avrupalılar’ı Türkler aleyhine kışkırttı.

I. HAÇLI SEFERİ (1096-1099)

İstanbul’a gelen ilk konvoyun başında papaz Piyer Lermit ve Fakir Gotye isminde bir şövalye bulunuyordu. Bu konvoy pek başıboş ve düzensizdi. İznik’e kazançlan kafile burada Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan tarafından abluka edildi. Hepsi de kılıçtan geçirildi. Fakir Gotye can verdi. Piyer Lermit İstanbul’a kaçtı. Bir zaman sonra Godefroi de Bouillon (godfrya-dö Buyyon) kumandasında daha muntazam bir silahlı güç İstanbul’a geldi. Bizans İmparatoru ile anlaşma yaptılar (1097). Bu anlaşmaya göre Haçlılar , Selçuklulardan aldıkları yerleri Bizanslılar’a verecekler, Bizanslılar da Haçlılara erzak yardımı yapacaklardı. Haçlılar İznik şehrini aldılar. I. Kılıç Arslan çekilmek zorunda kaldı. Ancak Haçlıların peşini bırakmadı. Haçlılar büyük kayıplar vererek Antakya’ya geldiler. 1098’de de burayı işgal ettiler. Haçlılar çok az bir kuvvetle Kudüs’e vardılar. Kudüs’te latin krallığı kurarak başına G.Buyyon’u getirdiler (Bu kraliyet suriye ve filistini de içine alıyordu).

Kudüs’ün elden çıkması üzerine islam dünyasında bu toprakların geri alınması için hazırlıklar başladı. Musul atabeklerinden İmadeddin Zengi Haçlılarla çarpişarak kaybedilen yerleri birer birer geri aldı. Zor vaziyette kalan Kudüs Krallığı papadan yardım istemek zorunda kaldı.

II. HAÇLI SEFERİ (1147-1149)

Saint-Bernard isimli bir papaz Kudüs krallığına yardım etmek için Avrupalıları II. Haçlı Seferi’ne çağırdı.Bu çağrı üzerine Fransa Kralı VII. Luise ve Almanya İmparatoru III. Konrad, Konya Ovası’nda Sultan I. Mssud’a yenildi. İznik’e kaçarak burada Fransa Kralı VII. Luise ile buluştu. Fransa Kralı ile beraber Şam’ı abluka ettiler; Şam’da hiçbir muvaffakiyet ele geçiremediler. Büyük kayıplar vererk memleketlerine geri döndüler (1149).

III. HAÇLI SFERLERİ (1189-1192)

Anadolu’yu haçlılardan temizlemeye gelen türkler Kudüs’ü alamadılar. Ancak Selahaddin Eyyûbi, Kudüs Krallığı ile 1187’de Hotin’de yaptığı savaşla Kudüs’ü geri alabildi. Bunun üzerine III. Haçlı Seferi için hazırlıklar yapıldı. III. Haçlı Seferi’ne de İngiltere Kralı aslan yürekli Richard, Alman imparatoru Friedrich Barbarossa ve Fransa Kralı Philippe Auguste katıldılar. Almanya imparatoru karayoluyla, ingiliz ve fransız kralları da deniz yoluyla Kudüs’e doğru hareket ettiler. Alman imparatoru Friedrich, Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan ‘a yenildi; geri çekilirken silifke suyunda boğuldu, silahlı gücü da dağıldı.İngiliz ve fransız krallıarı da Akka’da Selahaddin Eyyûbi ile çarpiştılar. Selahaddin Eyyûbi, Akka’yı haçlılara bırakıp Kudüs’e çekilmek zorunda kaldı. Philippe Auguste Fransa’ya geri döndü. Haçlı ordularının başında kaln Arslan Yürekli Richard Kudüs’ü kurtarmak için Selahaddin Eyyûbi ile çarpıştı, lakin başarılı olamadı ve bariş yaptıktan sonra memleketine döndü.

IV. HAÇLI SEFERİ (1204)

Müslümanların kutsal yerleri geri alması hristiyanları tekrar harekete geçirdi. Papa III. İnnocentius hristiyanları haçlı seferine çağırdı. 1202’de deniz yoluyla yapılan IV haçlı seferini Bonifeciodi Monferrato (Bonifas) yönetti. Haçlıları, Venedikliler para karşılığı Mısır’a götüreceklerdi. Fakat haçlılar istenilen parayı ödemeyince macarların elinde bulunan Zara kalelerini alıp Venediklilere verdiler. Bu sırada tahttan indirilen Bizans imparatoru II. İsaakios’un erkek çocuğu haçlıları İstanbul’a yardıma çağırdı. İstanbul’u zapteden haçlılar, burada 1261 seneye kadar sürecek olan latin imparatorluğunu kurdular (1204).

V. HAÇLI SEFERİ

Macar Kralı II. Andras’ın yaptığı bu sefer başarılı olmadı.

VI. HAÇLI SEFERİ

Bu seferi alman imparatoru II. Friedrich yönetti. Bu seferde başarılı olmadı ve Kudüs tekrar Eyyûbilerin eline geçti.

VII. HAÇLI SEFERİ

1245’de yapılan bu sefer fransa kralı IX. Louis tarafından yönetildi. Hristiyanlar 7. haçlı seferiyle de istediklerine erişemediler.

VIII. HAÇLI SEFERİ

Bu seferi de yeniden fransa kralı IX. Louis yönetti. Bu sonuncu sefer Kudüs’e değil Tunus üzerine yapıldı. Şehir abluka edildiyse da burakan bir salgın nedeniyle fransa kralı can verdi; silahlı gücü da fransaya döndü.

HAÇLI SEFERLERİNİN NETİCELERİ

DİNİ SONUÇLAR

Haçlı seferleri aslında dini emellerle yapılmıştı. Haçlı seferlerinin emeline erişememesi papaların ve kilisenin otoritenin sarsılmasına neden oldu.

POLİTİK SONUÇLAR

Batılılar, Bizanslıların ve arapların sanatını ve edebiyatını tanıdılar. Devletler arası Muasırlık alış-verişi başladı. Haçlılar deniz yoluyla geldiği için kıyı şehirleri ticarette bir hayli ilerlediler. Pisa, Cenova, Venedik ehemmiyetli birer ticaret merkezi haline geldiler.Suriye’de birkaç latin beyliği, İstanbul’da da bir latin imparatorluğu heyetti. Derebeylik ehemmiyetini kaybetti. Buna karşılık kralların otoriteleri arttı.

EKONOMİK SONUÇLAR

Venedik, Cenova, Marsilya gibi akdeniz limanlarının ehemmiyetleri arttı. Avrupalılar islam dünyasının muasırlığını yakından tanıdılar.Müslümanlardan sanat ve teknik alanlarında bir hayli buluşları öğrenen Batılılar, bunları kendi memleketlerine aktardılar. Ancak bütün bunlara karşılık Haçlım seferleri islam dünyası için zarar veren oldu. Zira türkler anadolunu fethini bitirmişlerdi ve avrupaya geçmek istiyorlardı. 200 sene süren haçlı seferleri bu isteği geciktirmiş oldu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir